ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಗದು ವಹಿವಾಟು ನಿಯಮಗಳು - ಭಾರಿ ದಂಡದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ನೀವು ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ 8 ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮಿತಿಗಳು!!

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ (UPI), ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ವಾಲೆಟ್‌ಗಳಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಭಾರಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ದೈನಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು (Cash) ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ದೈನಂದಿನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗಾಗಿ ನಗದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹಣದ (Black Money) ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು (Income Tax Department) ನಗದು ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ದಂಡವನ್ನು ತೆರಬೇಕಾಗಬಹುದು. ನೀವು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರಲಿ, ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿದಾರರಾಗಿರಲಿ, ಕಾನೂನಿನ ಜೂಜಾಟದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಈ 8 ಪ್ರಮುಖ ನಗದು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

1. ನಗದು ಸ್ವೀಕೃತಿ ಮಿತಿ – ₹2 ಲಕ್ಷ (ಸೆಕ್ಷನ್ 269ST)

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 269ST ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ₹2 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ:

1. ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ₹2 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
2. ಒಂದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಹಿವಾಟಿಗೆ (Single Transaction) ₹2 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ.
3. ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ (Event/Occasion) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ₹2 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಉದಾಹರಣೆ: ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭದ ಈವೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸೇವೆಗಾಗಿ ನೀವು ₹2.5 ಲಕ್ಷವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿದರೆ, ಅದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ನಗದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವರು ಪಡೆದ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ (ಅಂದರೆ ಶೇ. 100 ರಷ್ಟು) ಸಮನಾದ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Also Read

ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ - ತೆರಿಗೆದಾರರು ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು!!

2. ನಗದು ಸಾಲ ಅಥವಾ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಮಿತಿ – ₹20,000 (ಸೆಕ್ಷನ್ 269SS)

ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇತರರಿಂದ ₹20,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಲವಾಗಿ (Loan) ಅಥವಾ ಡೆಪಾಸಿಟ್ (Deposit) ಆಗಿ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಮುಂಗಡ ಹಣಕ್ಕೂ (Advance) ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅಕೌಂಟ್ ಪೇಯಿ ಚೆಕ್, ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ (DD), ನೆಫ್ಟ್ (NEFT/RTGS) ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ (UPI) ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ, ಪಡೆದ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

3. ನಗದು ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮಿತಿ – ₹20,000 (ಸೆಕ್ಷನ್ 269T)

ನಿಯಂತ್ರಣವು ಕೇವಲ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ (Repayment) ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 269T ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನೀವು ಪಡೆದ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿ ಮೊತ್ತವು (ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ₹20,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ, ಭಾರಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ದಂಡ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

4. ವ್ಯವಹಾರದ ನಗದು ವೆಚ್ಚಗಳು – ₹10,000 ಮಿತಿ

ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ₹10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿದರೆ, ಆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರದ ಖರ್ಚು (Deductible Business Expense) ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವಿನಾಯಿತಿ: ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ (Goods Carriage Operators / Transporters) ಪಾವತಿಸುವ ನಗದು ಮಿತಿಯನ್ನು ₹35,000 ರವರೆಗೆ ಸಡಿಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

5. ನಗದು ದೇಣಿಗೆಗಳು – ₹2,000 ಮಿತಿ

ಅನೇಕ ತೆರಿಗೆದಾರರು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ, ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ದೇಣಿಗೆಗಳ (Donations) ಮೂಲಕ ಸೆಕ್ಷನ್ 80G ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ನಗದು ದೇಣಿಗೆಯ ಮೊತ್ತವು ₹2,000 ದಾಟಿದರೆ, ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ತೆರಿಗೆ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಚೆಕ್, ಡಿಡಿ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನೀಡಬೇಕು.

6. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಟಿಡಿಎಸ್ (TDS)

ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯಲು (Cash Withdrawal) ಯಾವುದೇ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 194N ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಟಿಡಿಎಸ್ (TDS - Tax Deducted at Source) ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಐಟಿಆರ್ (ITR) ಸಲ್ಲಿಸುವವರಿಗೆ: ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹1 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆದರೆ ಶೇ. 2 ರಷ್ಟು ಟಿಡಿಎಸ್ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಐಟಿಆರ್ ಸಲ್ಲಿಸದವರಿಗೆ (ಕಳೆದ 3 ವರ್ಷಗಳಿಂದ): ಇಂತಹ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹20 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಗೆ ಶೇ. 2 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ₹1 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದರೆ ಶೇ. 5 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಟಿಡಿಎಸ್ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

7. ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಗದು ಪಾವತಿಗಳು

ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಭೂಮಿ, ಮನೆ ಅಥವಾ ಜಾಗದ ಖರೀದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ₹20,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಾವುದೇ ಮುಂಗಡ (Advance) ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಪಾವತಿಯನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 26SS ಮತ್ತು 269T ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ದಂಡಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

8. ನಗದು ವಹಿವಾಟನ್ನು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅಪರಾಧ

ಕೆಲವರು ಕಾನೂನಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಣ್ಣೆರಚಲು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಂತುಗಳಾಗಿ (Splitting Transactions) ವಿಭಜಿಸಿ ನಗದು ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ₹2 ಲಕ್ಷದ ಒಂದೇ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ತಲಾ ₹50,000 ರಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ನಗದು ಪಾವತಿಸಿದರೆ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಿದಂತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾವತಿಗಳು ಒಂದೇ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವು ಒಂದೇ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೆ, ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿಯಮದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು

ಸರ್ಕಾರವು ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದರ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಿವೆ:

1. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು.
2. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
3. ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು.
4. ಆರ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಮತ್ತು ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್ (ಹಣದ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ) ತಡೆಯುವುದು.