ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸ್ನೇಹಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆರ್ಬಿಐ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಕಂಪ್ಲೈಯನ್ಸ್ (Compliance), ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸುವ ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ (SMS) ಸಂದೇಶಗಳಿಗೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರ್ಬಿಐನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆದೇಶವು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ, ವಹಿವಾಟಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು, ಕಂಪ್ಲೈಯನ್ಸ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹15 ರಿಂದ ₹18 ವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಇದು ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವೆಂದು ಕಂಡರೂ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಆರ್ಬಿಐ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲಿನ ಅನಗತ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವಂತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಶುಲ್ಕಗಳು ಅನೇಕ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂಜರಿಕೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಮೇಲಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹300 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆದಾಯದ ನಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಉದ್ಯಮದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಆರ್ಬಿಐನ ನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಲಾಭವಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚ (Operational cost) ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ. ಈ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಜ್ಞರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಐಚ್ಛಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು (Alerts)
ಆರ್ಬಿಐನ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ₹500 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿಸಬಹುದು. ಇದರರ್ಥ, ಗ್ರಾಹಕರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟಿನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಈ ಆಯ್ಕೆಯು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು (Flexibility) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ಗ್ರಾಹಕರು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳು, ಇಮೇಲ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳು ಅಥವಾ ಪುಶ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳ ಮೂಲಕವೇ ವಹಿವಾಟಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
ಶುಲ್ಕ ರಹಿತ ಮತ್ತು ಐಚ್ಛಿಕ ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ಸೌಲಭ್ಯವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಭದ್ರತಾ ತಜ್ಞರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಹಿವಾಟಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ವಹಿವಾಟಿನ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.
ಅನಧಿಕೃತ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಖಾತೆಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿವೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಗುರುತಿಸಲು ಇಂತಹ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ:
ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆ: ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ್ಯಪ್ಗೆ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿ, ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಬೇಡ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಸುರಕ್ಷತಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರೂ, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಆನ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೀಡುವ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ಪಾಲಿಸಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ.
Comments
Please to leave a comment on this article.