ಅಂಡರ್‌ವ್ಯಾಲ್ಯೂಡ್ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಹೇಗೆ? 'ಪಿ/ಬಿ ರೇಷಿಯೋ' ಮತ್ತು ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಸೂತ್ರ ಇಲ್ಲಿದೆ!!

ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೂಡಿಕೆದಾರನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಹಣಕಾಸು ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಂದರೆ 'ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ' ಅಥವಾ 'ಪುಸ್ತಕ ಮೌಲ್ಯ' (Book Value per Share - BVPS). ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು ಇಂದು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು (Assets) ಮಾರಿ, ತನಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಲ-ಸೋಲಗಳನ್ನು (Liabilities) ತೀರಿಸಿದರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಉಳಿಯುವ ನಿವ್ವಳ ಹಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರುದಾರನಿಗೆ ಸಿಗುವ ನಿಜವಾದ ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯವೇ ಆ ಷೇರಿನ 'ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ'. ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು (Intrinsic Value) ಅಳೆಯಲು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬಳಸುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಪನವಾಗಿದೆ.

CANVA

ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವುದು ತುಂಬಾ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಗಳಿಂದ (Total Assets), ಅಮೂರ್ತ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (Intangible Assets - ಅಂದರೆ ಗುಡ್‌ವಿಲ್, ಪೇಟೆಂಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟು ಸಾಲಗಳನ್ನು (Total Liabilities) ಕಳೆಯಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಸಿಗುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು 'ಷೇರುದಾರರ ಈಕ್ವಿಟಿ' (Shareholders' Equity) ಅಥವಾ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯ (Net Worth) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ಷೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ (Total Number of Outstanding Shares) ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಷೇರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ 'ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ' ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ:

ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ = (ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಗಳು - ಒಟ್ಟು ಸಾಲಗಳು) / ಒಟ್ಟು ಷೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ನಿವ್ವಳ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ 100 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 1 ಕೋಟಿ ಷೇರುಗಳಿದ್ದರೆ, ಆ ಷೇರಿನ ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ 100 ರೂಪಾಯಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ 'ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ' ಮತ್ತು 'ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ' (Market Price) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಭಾವನೆಗಳು, ಕಂಪನಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಕಂಪನಿಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬಳಸುವ 'ಪಿ/ಬಿ ರೇಷಿಯೋ' (Price-to-Book Ratio - P/B) ಎಂಬುದು ಷೇರಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅದರ ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿ/ಬಿ ರೇಷಿಯೋ 1 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ, ಆ ಷೇರು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಅಂದರೆ 'ಅಂಡರ್‌ವ್ಯಾಲ್ಯೂಡ್' (Undervalued) ಆಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.

ಮೌಲ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು (Value Investors) ಕಮ್ಮಿ ಬೆಲೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಈ ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್, ಉತ್ಪಾದನೆ (Manufacturing) ಹಾಗೂ ಭಾರಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೌತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (Physical Assets) ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕುಸಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಷೇರಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ನೆಲೆಯಾಗಿ (Margin of Safety) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮರೆಯಬಾರದು. ಇಂದಿನ ಐಟಿ (Information Technology), ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ವಲಯದ (Service Sector) ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೇ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳ ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಲಾಭದಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಪಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಒಂದನ್ನೇ ನೋಡಿ ಹೂಡಿಕೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಬಾರದು.

ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಎಂಬುದು ಕಂಪನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಷೇರಿನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ, ಬುಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ, ಕಂಪನಿಯ ಲಾಭದಾಯಕತೆ (ROE), ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಯಶಸ್ವಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ರಹದಾರಿಯಾಗಿದೆ.