ಲಾಭಾಂಶ ಗಳಿಕೆಗೆ ಇಂದು ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ - ನೆಸ್ಕೋ, ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಮುಗಿಬಿದ್ದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು!!

ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಲಾಭಾಂಶ (Dividend) ಗಳಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಇಂದು (ಶುಕ್ರವಾರ) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳಾದ ನೆಸ್ಕೋ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NESCO Ltd.), ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (Graphite India Ltd.), ಎಸ್‌ಪಿಆರ್ ಆಟೋ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಹ್ಯಾಪಿ ಫೋರ್ಜಿಂಗ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಪಿ.ಆರ್. ಮಿಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಘೋಷಿಸಿರುವ ಅಂತಿಮ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅಂತಿಮ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಜುಲೈ 20 ಅನ್ನು 'ರೆಕಾರ್ಡ್ ಡೇಟ್' (Record Date) ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ 'T+1' ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಚಕ್ರವನ್ನು (ಖರೀದಿಸಿದ ಒಂದು ದಿನದೊಳಗೆ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುವ ನಿಯಮ) ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಲಾಭಾಂಶದ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ಶುಕ್ರವಾರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಧಿಯ ಒಳಗಾಗಿಯೇ ಈ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾದ ಷೇರುದಾರರ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಕಂಪನಿಯು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕವನ್ನೇ 'ರೆಕಾರ್ಡ್ ಡೇಟ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹೆಸರುಗಳು ಈ ರೆಕಾರ್ಡ್ ದಿನಾಂಕದಂದು ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅವರು ಮಾತ್ರ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 'ಎಕ್ಸ್-ಡಿವಿಡೆಂಡ್' (Ex-Dividend) ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ದಿನಾಂಕ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ 'T+1' ವಹಿವಾಟು ವಿಲೇವಾರಿ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಲಾಭಾಂಶ ಪಾವತಿಸುವ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ದಿನಾಂಕಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವಹಿವಾಟು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಎಕ್ಸ್-ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ದಿನಾಂಕದಂದು ಅಥವಾ ಅದರ ನಂತರ ಆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಕಂಪನಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಮುಂಬರುವ ಲಾಭಾಂಶ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮುಂಬರುವ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಶುಕ್ರವಾರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಧಿಯೇ ಈ ಷೇರುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳು

ತಮ್ಮ ಲಾಭಾಂಶ ವಿತರಣೆಯ ರೆಕಾರ್ಡ್ ದಿನಾಂಕದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕಾರಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿವೆ:

1. ನೆಸ್ಕೋ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NESCO Ltd.)
2. ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (Graphite India Ltd.)
3. ಎಸ್‌ಪಿಆರ್ ಆಟೋ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SPR Auto Technologies Ltd.)
4. ಹ್ಯಾಪಿ ಫೋರ್ಜಿಂಗ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (Happy Forgings Ltd.)
5. ಕೆ.ಪಿ.ಆರ್. ಮಿಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (K.P.R. Mill Ltd.)

ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಲಾಭದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ನೀಡಲು ಅಂತಿಮ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ.

ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಷೇರು ಎಕ್ಸ್-ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಅಂದಿನಿಂದ ಆ ಷೇರನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎಕ್ಸ್-ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ದಿನದಂದು ಆಯಾ ಷೇರಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯು ಕಂಪನಿ ನೀಡುವ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ಕುಸಿತ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ನಗದು ಮೀಸಲಿನಿಂದ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಬೆಲೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು (Price Adjustment) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಷೇರಿನ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯ ಹಿನ್ನಡೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.

ಸ್ಥಿರವಾದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳದ ಮೌಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು (Capital Appreciation) ಬಯಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಲಾಭಾಂಶ ನೀಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ನೆಚ್ಚಿನ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿವೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಲಾಭಾಂಶ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠ, ಉತ್ತಮ ನಗದು ಹರಿವು (Cash Flow) ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಗಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಕಂಪನಿಗಳೆಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವ ಮುನ್ನ ಆ ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಭವಿಷ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (Valuation), ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಲಾಭಾಂಶದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕು:

ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿರುವ ನಿಖರವಾದ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಸ್ ವೆರಿಫೈ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭಾಂಶದ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು (Dividend Yield) ಮಾತ್ರ ನೋಡದೆ, ಕಂಪನಿಯ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು (Fundamentals) ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ.

ಎಕ್ಸ್-ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ದಿನದಂದು ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕುಸಿತ ಅಥವಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ.

ಜುಲೈ 20 ರಂದು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಡೇಟ್ ಇರುವುದರಿಂದ, ಲಾಭಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಇಂದು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಇಟ್ಟಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.