ಐಪಿಒ ನಂತರ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ - ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿದ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಷೇರು ಮೌಲ್ಯ!!

ಎಲೋನ್ ಮಸ್ಕ್ (Elon Musk) ನೇತೃತ್ವದ ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದೈತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ (SpaceX), ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಐಪಿಒ (IPO) ನಂತರ ಆರಂಭವಾದ ಷೇರುಗಳ ಮಾರಾಟದ ಒತ್ತಡವು (Sell-Off) ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಬೆಲೆಯು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 139 ಡಾಲರ್ (USD) ಗಿಂತಲೂ ಕೆಳಗೆ ಕುಸಿಯುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.  

ಸೋಮವಾರದ ವಹಿವಾಟಿನ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಷೇರುಗಳು ಕೇವಲ 137.68 ಡಾಲರ್‌ವರೆಗೂ ಕುಸಿದು, ನಂತರ ಕೊಂಚ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು 139 ಡಾಲರ್ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ಮುಗಿಸಿವೆ. ಈ ಭಾರಿ ಕುಸಿತವು ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲ ಐಪಿಒ ಬೆಲೆಯಾದ 135 ಡಾಲರ್‌ಗೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರ ತಂದಿಟ್ಟಿದೆ.  

ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಶೇ. 40 ರಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಮುಳುಗಡೆ!

ಕಳೆದ ಜೂನ್ 12 ರಂದು ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಐಪಿಒ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತ್ತು. ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಆದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಜೂನ್ 16 ರಂದು ಇಂಟ್ರಾಡೇ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 225.64 ಡಾಲರ್‌ನ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಕುಸಿತವು ಈಗ ಶೇ. 38 ರಿಂದ 40 ರಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕರಗಿಸಿದೆ.  

ಕೇವಲ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ (Market Capitalization) ಸುಮಾರು 800 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಅಂದಾಜು ₹66 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು) ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪತ್ತು ಕರಗಿರುವುದು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ.

Also Read

ಜಾಗತಿಕ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಜ್ಜಾದ ಎಲಾನ್ ಮಸ್ಕ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೈತ್ಯ!!

ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?

ಅಮೆರಿಕದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಷೇರುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸತತವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ:

1. ಅತಿಯಾದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (Premium Valuation): ಐಪಿಒ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು (ಸುಮಾರು 1.75 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್). ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹೈಪ್ (Hype) ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ನೈಜ ಆದಾಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಬೆಲೆಗಳು ನೈಜ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಿವೆ.  
2. ಲಾಭದ ನಗದೀಕರಣ (Profit Booking): ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಆದ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಭಾರಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಲಾಭವನ್ನು ಜೇಬಿಗಿಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3. ಲಾಕ್-ಇನ್ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯದ ಭೀತಿ (Lock-up Expiration): ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಷೇರು ಮಾರಾಟದ ಮೇಲಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧದ ಅವಧಿ (Lock-up Period) ಮುಗಿಯಲಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಷೇರುಗಳು ಲಗ್ಗೆ ಇಡಲಿವೆ. ಇದು ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರಾಟದ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿದೆ.  
4. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಬೃಹತ್ ವೆಚ್ಚ: ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಇನ್ನೂ ಸಹ ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.  

ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮಾಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ (Correction) ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಥವಾ ಅದರ ತಳಹದಿ (Fundamentals) ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಾಗೂ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:  

1. ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಫಾಲ್ಕನ್ 9 (Falcon 9) ಮತ್ತು ಫಾಲ್ಕನ್ ಹೆವಿ ಮೂಲಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.  
2. ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ (Starlink): ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಜಾಲವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.  
3. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು AI ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ಮಸ್ಕ್ ಅವರ xAI ವಿಲೀನದ ನಂತರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲೂ ಕಂಪನಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.  

ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಈಗಲೂ ಈ ಷೇರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಶಿಪ್ (Starship) ಟೆಸ್ಟ್ ಫ್ಲೈಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಅದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಲಿದೆ ಮತ್ತು ಷೇರು ಮೌಲ್ಯವು ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನTarget ತಲುಪಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.  

ಈ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಐಪಿಒ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಠಿಣ ವಾಸ್ತವದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿರುವ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಳಿಕೆಯ ವರದಿ (Earnings Expectation) ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಈ ಷೇರಿನ ಮುಂದಿನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ.