ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ (Venture Capital - VC) ಹಾಗೂ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ (Private Equity - PE) ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಎರಡೂ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ, ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಯ ಹಂತ, ಹೂಡಿಕೆಯ ಗಾತ್ರ, ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸ ಅಥವಾ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಂದರೇನು
ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಂದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರುವ ಅಥವಾ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಬಂಡವಾಳ. ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ವ್ಯವಹಾರ ಕಲ್ಪನೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಕಾಶ ಇದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಫಿನ್ಟೆಕ್, ಹೆಲ್ತ್ಟೆಕ್, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು VC ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
VC ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹೂಡಿಕೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿ ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿರದಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಭಾರೀ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯದೆ ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸ್ಟ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಎಂದರೇನು
ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಎಂದರೆ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ. PE ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿರುವ, ಸ್ಥಿರವಾದ ವ್ಯವಹಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾದ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ PE ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿನ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು, ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಬಹುದು.
VC ಮತ್ತು PE ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. VC ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಅಥವಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡರೆ, PE ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಹೂಡಿಕೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. VC ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಕೆಲವು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ PE ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಅಥವಾ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಅಲ್ಪ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖವಾದರೂ ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಎರಡರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. VC ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲತೆಯ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. PE ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಪಾಯವನ್ನು ತುಸು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
VC ಮತ್ತು PEಗೆ ಹಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ
ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಫಂಡ್ಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಕುಟುಂಬ ಕಚೇರಿಗಳು, ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿಧಿಗಳು ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. PE ಫಂಡ್ಗಳಲ್ಲೂ ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗಳು, ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸಂಪತ್ತು ನಿಧಿಗಳು, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಕುಟುಂಬ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳ ಬರುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಎರಡೂ ಖಾಸಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ VC ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು; PE ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿ ಅದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ VC ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರೆ, ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ PE ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡರ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯೂ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವುದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ವಿಧಾನ ಮಾತ್ರ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
Comments
Please to leave a comment on this article.