ಭಾರತದ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸೌರ ಫೋಟೋವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ (PV) ಉತ್ಪಾದನಾ ಸರಪಳಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿರುವ ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು Production-Linked Incentive (PLI) ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಮದುಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ವಿದೇಶಿ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಕಾನ್ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ (CII) ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಏಳನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MNRE) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾರಂಗಿ, ದೇಶೀಯ ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ PLI ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸರಪಳಿಯ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಸೌರ ಉದ್ಯಮದ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಸೌರ ಫಲಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗಾಟ್ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಇಂಗಾಟ್ಗಳನ್ನು ತೆಳುವಾದ ವೇಫರ್ಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೇಫರ್ಗಳಿಂದ ಸೌರ ಸೆಲ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಸೌರ PV ಮಾಡ್ಯೂಲ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ವರೆಗೆ ಸಾಗುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಪಳಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸರಪಳಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಭಾರತವು ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸೌರ PV ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು PLI ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸರಪಳಿಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗಾಟ್, ವೇಫರ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ನಂತಹ upstream ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸೌರ ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ಗಳಂತಹ downstream ವಿಭಾಗಗಳವರೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ upstream ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆಯದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉತ್ತೇಜನದ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಸೌರ ಫಲಕಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ಗಳನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು upstream manufacturing ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ PLI ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರತವನ್ನು ಕೇವಲ ಸೌರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳ ಕುರಿತೂ ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾರಂಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. Solar Energy Corporation of India Limited (SECI) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ Round-the-Clock Renewable Energy (RE-RTC) ಟೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ₹5.25 ದರ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಟೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ಶೇ.90ರಷ್ಟು ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ಮಾದರಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ RE-RTC ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಮಾದರಿಯು ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ಗೆ ಬಹುತೇಕ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾರಂಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಗಾಳಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವೇಗ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವು ಕೇವಲ ಹಗಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ಗದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣಾ ಕಂಪನಿಗಳ (DISCOMs) ಸರಾಸರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ ಎಂದು ಸಾರಂಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈಗ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪಾಲಿನಿಂದ ಆ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೌರಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಾಳಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ ಸರಾಸರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು ₹5.20 ಇರುವ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚವು ₹4.85ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬ ಅಂದಾಜನ್ನೂ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 32 GW ಇದೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುಮಾರು 100 GW ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಸಾರಂಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಸೌರ ಉದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಆದರೆ ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸೌರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 213 GW ತಲುಪಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ದೇಶೀಯ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗಾಟ್ ಮತ್ತು ವೇಫರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. 2028ರ ಜೂನ್ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಟ್ ಮತ್ತು ವೇಫರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 80 GWಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ನಿಂದ ಇಂಗಾಟ್, ವೇಫರ್, ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ವರೆಗೆ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೌರ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ದೇಶದೊಳಗೆ ಬಲಪಡಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಪಾಲಿಸಿಲಿಕಾನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ PLI ಯೋಜನೆ, ಸೌರ ಸೆಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 100 GWಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿ, ಇಂಗಾಟ್ ಮತ್ತು ವೇಫರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 80 GWಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ ಈಗಿರುವ 213 GW ಸಾಮರ್ಥ್ಯ—all ಸೇರಿ ಭಾರತದ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಬಹುದು. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾದರೆ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
Comments
Please to leave a comment on this article.