ಸಾಲ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಖರೀದಿದಾರರೇ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ! ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ NPA ಸಂಕಷ್ಟ!!

ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು (PSBs) ತಮ್ಮ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (NPA) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸವಾಲು ಎದುರಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕವಾದ ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಒಟ್ಟು ₹49,746 ಕೋಟಿ ಮೂಲ ಬಾಕಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ₹39,671 ಕೋಟಿ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 79.7% ಸಾಲಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಹಿಂದೆಯೇ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದ್ದ ಖಾತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

Representative Image

ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು ₹1.45 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹1.03 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ, ಅಂದರೆ ಶೇ.71ರಷ್ಟು, ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಖಾತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಖರೀದಿದಾರರು ಮುಂದೆ ಬಾರದ ಕಾರಣ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಅದೇ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಲದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಆಸ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯ, ಅಡಮಾನ ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಯಾಟರಲ್‌ನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಲ ವಸೂಲಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ನಗದು ಹರಿವು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಲಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತವೆ. ಸಾಲದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರರು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಬೆಲೆಯ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಿದ್ದರೆ ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಹಲವು ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಓವರ್‌ಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ₹19,523 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಲದ ಪೂಲ್ ಹಿಂದೆಯೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಿಸಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ₹15,880 ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ₹15,730 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲಗಳು ಹಿಂದೆಯೇ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಖಾತೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೂಡ ₹1,934 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸಾಲದ ಪೂಲ್‌ನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವೇ ಪುನಃ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ₹762 ಕೋಟಿ ಸಾಲದ ಪೂಲ್ ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಖಾತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ₹179 ಕೋಟಿಯ ಪೈಕಿ ₹174 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ.

ಆದರೆ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಡುವುದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸಾಲ ವಸೂಲಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೈಬಿಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇಂತಹ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರುವ ಖಾತೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಗಳು (ARCs) ಇಂತಹ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಪುನರ್‌ರಚನೆ, ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಅಥವಾ ಅಡಮಾನ ಆಸ್ತಿಯ ಜಾರಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ವಸೂಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.

ಇಂತಹ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ಶೀಟ್ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ರೈಟ್‌ಆಫ್ ಮಾಡಿರುವ ಖಾತೆಗಳಿಂದಲೂ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಬಂದರೆ, ಅದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ವಸೂಲಾತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನಷ್ಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾವಿಷನಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಆಸ್ತಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಹಣಕಾಸು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.

ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ₹10,734 ಕೋಟಿ ಮೂಲ ಬಾಕಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ₹369 ಕೋಟಿ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಶೇ.3.4ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹಿಂದೆಯೇ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಖಾತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೌಸಿಂಗ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ₹2,992 ಕೋಟಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ₹180 ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಸುಮಾರು ಶೇ.6ರಷ್ಟು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಖಾತೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಸಾಲದಾತರು ಸೇರಿ ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹63,472 ಕೋಟಿ ಮೂಲ ಬಾಕಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ₹40,221 ಕೋಟಿ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಶೇ.63.4ರಷ್ಟು, ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಾಲಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಸಾಲಗಳ ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮೇಲಿದೆ.

ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಅಡಮಾನ ಆಧಾರಿತ ಸಾಲಗಳನ್ನೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಂದಿವೆ. ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ₹752 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಆಧಾರಿತ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಎಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ₹712 ಕೋಟಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳ ಪೂಲ್‌ನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ₹643 ಕೋಟಿ ಕಾರು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಉತ್ಕರ್ಷ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋಫೈನಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಹನ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ₹727 ಕೋಟಿ ಪೂಲ್‌ನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಬಂಧನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ₹304 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಗೃಹ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮುಂದುವರಿದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಸಾಲದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪೂಲ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು, ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಡಮಾನ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಒದಗಿಸುವುದು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಜೂನ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಭಾರತದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಾಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ₹1.45 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ₹1.03 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಖಾತೆಗಳು ಪುನಃ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಖರೀದಿದಾರರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂತರ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಹಲವು ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.