ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ ರೂಪಾಯಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಬಡ್ಡಿದರ ನೀತಿ, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಹರಿವು ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ ರೂಪಾಯಿ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ರೂಪಾಯಿ ಏರಿರುವುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ರೂಪಾಯಿ ಏರಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಏರಿಳಿತ ಉಂಟಾದಾಗ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ RBIಯ ಉದ್ದೇಶ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನಿಮಯ ದರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವಂತಹ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ನಡೆದ ಡಾಲರ್ ಮಾರಾಟವೂ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು, ಹೂಡಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡಾಲರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದು. ಡಾಲರ್ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದಾಗ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ರೂಪಾಯಿ ಬಲಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಆಮದು ಆಧಾರಿತ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಲಾಭವಾಗಬಹುದು. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಡಾಲರ್ನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವು ರೂಪಾಯಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ರೂಪಾಯಿ ಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮೇಲೂ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಯಾಗುವ ಹಲವು ಸರಕುಗಳು ರೂಪಾಯಿ ಬಲಗೊಂಡಾಗ ದೇಶೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ತುಸು ಅಗ್ಗವಾಗಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರಕುಗಳ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೆಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮೇಲೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಲೆ, ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರಿಂದ ರೂಪಾಯಿ ಏರಿಕೆಯೊಂದನ್ನೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಬಲಿಷ್ಠ ರೂಪಾಯಿ ರಫ್ತು ವಲಯಕ್ಕೆ ಮಿಶ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಆ ಡಾಲರ್ಗಳನ್ನು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಬಲಿಷ್ಠ ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಔಷಧ ಮತ್ತು ಇತರ ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿನಿಮಯ ದರದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಡ್ಜಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭಾರತೀಯ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಡಾಲರ್ಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಂದು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದಾಗ ದೇಶೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೂಡಿಕೆ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ನ ಚಲನೆಯೂ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ನ ಬಡ್ಡಿದರ ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ಅಮೆರಿಕದ ಟ್ರೆಷರಿ ಬಾಂಡ್ಗಳ ಇಳುವರಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಶಾವಾದ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ದೇಶಗಳ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಸ್ತಿಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಡಾಲರ್ ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ಕೂಡ ರೂಪಾಯಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಚವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ RBIಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಈ ಮೀಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಇತರ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ವಿತ್ತೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ.
ಸದ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ರೂಪಾಯಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಲಾಭಾಂಶ ವಸೂಲಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ರೂಪಾಯಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರಲು ದೇಶೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜಾಗತಿಕ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ರೂಪಾಯಿ-ಡಾಲರ್ ವಿನಿಮಯ ದರದ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆಮದು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆ, ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಡಾಲರ್ನಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಗಳ ವೆಚ್ಚಗಳ ಮೇಲೆ ವಿನಿಮಯ ದರ ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, RBIನ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಡಾಲರ್ ಮಾರಾಟದ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಮಂಗಳವಾರ ರೂಪಾಯಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿರುವುದು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಏರಿಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆ, RBI ನೀತಿ, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಹರಿವು, ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಬಡ್ಡಿದರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಲಿದೆ.
Comments
Please to leave a comment on this article.