ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್‌ಶಿಪ್ ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ - '2 ಮತ್ತು 20' ಸೂತ್ರದ ರಹಸ್ಯ!!

ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು (Investment Partnerships), ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ (Private Equity), ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ (Venture Capital), ಮತ್ತು ಹೆಡ್ಜ್ ಫಂಡ್‌ಗಳ (Hedge Funds) ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಹಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಪಾಲುದಾರರಿರುತ್ತಾರೆ: ಜನರಲ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ (General Partner - GP) ಅಥವಾ ನಿಧಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು, ಮತ್ತು ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್ (Limited Partners - LP) ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು.

CANVA

ಈ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಗಳಿಸಿದ ಲಾಭವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳೇ ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ (Profit Sharing) ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಯಾವುವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂಲ ರಚನೆ

ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಏನೇನು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಜನರಲ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ (GP): ಇವರು ನಿಧಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವೃತ್ತಿಪರರು. ಇವರು ವ್ಯವಹಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತಾರೆ.

ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್ (LP): ಇವರು ಕೇವಲ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಶ್ರೀಮಂತರು, ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ದತ್ತಿ ನಿಧಿಗಳು). ಇವರು ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ತಾವು ಹೂಡಿದ ಹಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

'2 ಮತ್ತು 20' ನಿಯಮ

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು "೨ ಮತ್ತು ೨೦" ಎಂಬ ಜಾಗತಿಕ ಸೂತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಮೂಲ ತತ್ವ ಹೀಗಿದೆ:

ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಫೀ (Management Fee - 2%)

ಇದು ಜನರಲ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ (GP) ಫಂಡ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಯ ಬಂಡವಾಳದ (Asset Under Management - AUM) 1% ರಿಂದ 2% ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ನಿಧಿಯು ಲಾಭದಲ್ಲಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆಯೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಕಚೇರಿ ವೆಚ್ಚ, ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಈ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ಯಾರೀಡ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ (Carried Interest - 20%)

ಇದು ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಫಂಡ್ ಗಳಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಲಾಭದಲ್ಲಿ 2೦% ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಜನರಲ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್‌ಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ 8೦% ಲಾಭವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ (LPs) ಸೇರುತ್ತದೆ. GP ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದೇ ಈ ಕ್ಯಾರೀಡ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್‌ನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಹರ್ಡಲ್ ರೇಟ್ (Hurdle Rate) ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆಯ ರಿಟರ್ನ್

ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯಲು 'ಹರ್ಡಲ್ ರೇಟ್' ಎಂಬ ನಿಯಮವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ರಿಟರ್ನ್ (Preferred Return) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹರ್ಡಲ್ ರೇಟ್ ಎಂದರೇನು?

ಜನರಲ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ (GP) ತನ್ನ ೨೦% ಕ್ಯಾರೀಡ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗುವ ಮೊದಲು, ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ (LPs) ತಲುಪಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಹರ್ಡಲ್ ರೇಟ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 7% ರಿಂದ 8% ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಫಂಡ್ ಕೇವಲ 6% ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದರೆ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾಭ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. GP ಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ಯಾರೀಡ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಲಾಭವು 8% ದಾಟಿದಾಗ ಮಾತ್ರ GP ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಟರ್‌ಫಾಲ್ ಮಾಡೆಲ್ (The Distribution Waterfall)

ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಭವನ್ನು ಹಂಚುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಧಾನವನ್ನು 'ವಾಟರ್‌ಫಾಲ್ ಮಾಡೆಲ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಜಲಪಾತದಂತೆ, ಹಣವು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳಿವೆ:

ಬಂಡವಾಳದ ಮರುಪಾವತಿ (Return of Capital): ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಬರುವ ಮೊದಲ ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮೂಲ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದ್ಯತೆಯ ರಿಟರ್ನ್ (Preferred Return): ಮೂಲ ಬಂಡವಾಳದ ನಂತರ, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಹರ್ಡಲ್ ರೇಟ್ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೮%) ವರೆಗಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಿಪಿ ಕ್ಯಾಚ್-ಅಪ್ (GP Catch-Up): ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆಯ ರಿಟರ್ನ್ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜಿಪಿ (GP) ತನಗೂ ಲಾಭದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಲು ಸಿಗುವಂತೆ 'ಕ್ಯಾಚ್-ಅಪ್' ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಉಳಿದ ಲಾಭ (Residual Distribution): ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಉಳಿಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭವನ್ನು ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೮೦/೨೦ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ) ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ಲಾವ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ರಾವಿಷನ್ (Clawback Provision)

ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 ರಿಂದ 1೦ ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಭಾರಿ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

ಆರಂಭದ ಲಾಭವನ್ನು ನೋಡಿ ಜಿಪಿ (GP) ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ 2೦% ಕ್ಯಾರೀಡ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಫಂಡ್ ಮುಕ್ತಾಯದ ವೇಳೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು? ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ಕ್ಲಾವ್‌ಬ್ಯಾಕ್' (Clawback) ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅನ್ವಯ, ಜಿಪಿ ತಾನು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಲಾಭದ ಪಾಲನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮರಳಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.