ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಗಳು - ನಿಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಸೈಬರ್ ಕಳ್ಳರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?!!

ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಗಳನ್ನೂ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ. ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಒಂದು ಕ್ಲಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು. ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯು ನಮಗೆ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ವಂಚಕರಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಗಳು (Banking Frauds) ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು, ವಂಚಕರು ಜನರನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಹೊಸ ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

CANVA

ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಅಜಾಗರೂಕತೆ ಅಥವಾ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದ ಹಣವು ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಗಳು ಯಾವುವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಗಳು

ವಂಚಕರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಫಿಶಿಂಗ್ (Phishing) ಮತ್ತು ಸ್ಮಿಶಿಂಗ್ (Smishing)

ಫಿಶಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ವಂಚಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಇಮೇಲ್‌ಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ನಕಲಿ ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ "ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿದೆ" ಅಥವಾ "ನಿಮ್ಮ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ತಕ್ಷಣ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡಿ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇಮೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಲಾಗಿನ್ ಐಡಿ ಮತ್ತು ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ನಮೂದಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮ ವಿವರಗಳು ವಂಚಕರ ಪಾಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಮೊಬೈಲ್ ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಎಸ್ (SMS) ಮೂಲಕ ಲಿಂಕ್ ಕಳುಹಿಸಿ ವಂಚಿಸುವುದನ್ನು 'ಸ್ಮಿಶಿಂಗ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶಿಂಗ್ ಅಥವಾ ವಾಯ್ಸ್ ಫಿಶಿಂಗ್ (Vishing / Voice Phishing)

ಇದರಲ್ಲಿ ವಂಚಕರು ತಾವೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಎಂದು ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. "ನಿಮ್ಮ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್ ನಂಬರ್ ಮತ್ತು ಓಟಿಪಿ (OTP) ನೀಡಿ" ಎಂದು ಹೆದರಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ನಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಯ ಬಿದ್ದ ಗ್ರಾಹಕರು ಓಟಿಪಿ ನೀಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಲೂಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಯುಪಿಐ ವಂಚನೆಗಳು (UPI Frauds - Collect Request)

ಗೂಗಲ್ ಪೇ, ಫೋನ್ ಪೇ ಅಥವಾ ಪೇಟಿಎಂ ನಂತಹ ಯುಪಿಐ ಆಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ವಂಚನೆ ಹೆಚ್ಚು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಂಚಕರು ಒಎಲ್‌ಎಕ್ಸ್ (OLX) ನಂತಹ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ "ಹಣ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ 'ಮನಿ ಕಲೆಕ್ಟ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್' (Money Collect Request) ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಪಿನ್ (PIN) ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕನಿಷ್ಠ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಗ್ರಾಹಕರು, ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಒತ್ತಿದಾಗ ಅವರ ಖಾತೆಯಿಂದಲೇ ಹಣ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇ-ಸಿಮ್ ಮತ್ತು ಸಿಮ್ ಸ್ವಾಪಿಂಗ್ (SIM Swapping)

ಈ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ವಂಚಕರು ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಹೊಸ ಸಿಮ್ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಸಿಗ್ನಲ್ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಓಟಿಪಿಗಳು (OTP) ವಂಚಕನ ಬಳಿ ಇರುವ ಹೊಸ ಸಿಮ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ನಕಲಿ ಲೋನ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟ್-ಟೈಮ್ ಜಾಬ್ ಆಪ್‌ಗಳು

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ "ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ದಿನಕ್ಕೆ 5000 ಗಳಿಸಿ" ಅಥವಾ "ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ 5 ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಿರಿ" ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ನಕಲಿ ಆಪ್‌ಗಳನ್ನು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಪ್‌ಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪರ್ಕಗಳು (Contacts) ಮತ್ತು ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಕದ್ದು, ನಂತರ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು

ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗದಿರಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ:

ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ

ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಅದರ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಫೋನ್ ಕರೆ, ಇಮೇಲ್ ಅಥವಾ ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಎಸ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಹಸ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಐದು ವಿವರಗಳನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ:

ಎಟಿಎಂ ಪಿನ್ (ATM PIN)

ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ (UPI PIN)

ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ (Password)

ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗವಿರುವ ಸಿವಿವಿ (CVV) ಸಂಖ್ಯೆ

ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಬರುವ ಓಟಿಪಿ (OTP)

ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ

ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್‌ಗೆ ಬರುವ ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಲಾಟರಿ ಹೊಡೆದಿದೆ, ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳಿವೆ ಅಥವಾ ಕೆವೈಸಿ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರ ಜಾಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಬಳಸುವಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಲ್ಲಿ https:// ಇದೆಯೇ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ (Lock) ಚಿಹ್ನೆ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಯುಪಿಐ ಬಳಸುವಾಗ ನೆನಪಿರಲಿ

ಯುಪಿಐ (UPI) ಆಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಪಾವತಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಪಿನ್ (PIN) ನಮೂದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾರಿಂದಲಾದರೂ ಹಣವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು (Receive ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು) ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಯುಪಿಐ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.

ಬಲವಾದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ

ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು, ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ 123456 ನಂತಹ ಸುಲಭವಾದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಡಿ. ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಚಿಹ್ನೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: @, #, $) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಠಿಣ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಪ್ರತಿ 3 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೈ-ಫೈ (Public Wi-Fi) ಬಳಸಬೇಡಿ

ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಉಚಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೈ-ಫೈ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಳಸಿ ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಡಿ. ವಂಚಕರು ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕದಿಯಬಲ್ಲರು.